تعداد جلسات لازم برای پیآرپی زانو معمولاً به شدت آسیب و تشخیص پزشک بستگی دارد، اما در بیشتر بیماران ۱ تا ۳ جلسه کافی است؛ بهطوریکه در موارد خفیف ممکن است یک جلسه نتیجه خوبی بدهد، در آرتروز یا درد متوسط معمولاً ۲ جلسه و در برخی موارد مقاومتر ۳ جلسه با فاصله چند هفتهای توصیه میشود.
تعداد جلسات پیآرپی زانو
به طور کلی، تعداد جلسات پیآرپی زانو معمولاً در این بازه قرار میگیرد:
- ۱ جلسه: در موارد خفیف یا در بیمارانی که آسیب محدود دارند
- ۲ جلسه: برای علائم متوسط یا وقتی پاسخ اولیه نیاز به تقویت دارد
- ۳ جلسه: در آرتروز متوسط، درد مزمن یا آسیبهای مقاومتر
- بیش از ۳ جلسه: فقط در برخی بیماران خاص و با نظر پزشک متخصص
در بسیاری از پروتکلها، پزشکان ابتدا یک تزریق PRP انجام میدهند و سپس بر اساس میزان پاسخ بیمار تصمیم میگیرند که جلسه بعدی لازم هست یا نه.
چه عواملی تعیین میکنند چند جلسه PRP لازم دارید؟
۱. شدت آرتروز یا آسیب زانو
هرچه تخریب غضروف، التهاب یا ساییدگی بیشتر باشد، احتمال نیاز به جلسات بیشتر بالاتر میرود.
۲. علت اصلی درد
اگر درد به دلیل آرتروز خفیف، التهاب تاندون، آسیب لیگامانی یا مشکلات کشکک زانو باشد، برنامه درمان میتواند متفاوت شود.
۳. سن و توان ترمیم بدن
در افراد جوانتر، معمولاً پاسخ ترمیمی بهتر است.
در سنین بالاتر یا در بیمارانی با بیماریهای زمینهای، ممکن است روند پاسخ کندتر باشد.
۴. کیفیت PRP تهیهشده
همه PRPها یکسان نیستند. غلظت پلاکت، روش جداسازی و تکنیک تزریق میتواند روی نتیجه نهایی اثر بگذارد.
۵. رعایت مراقبتهای بعد از تزریق
اگر بیمار توصیههای پزشک را رعایت نکند، مثلاً زودتر از موعد فشار زیادی به زانو وارد کند، اثر درمان کمتر میشود و شاید به جلسات بیشتری نیاز باشد.
فاصله بین جلسات پیآرپی زانو چقدر است؟
در اغلب موارد، اگر بیش از یک جلسه نیاز باشد، فاصله بین جلسات ۲ تا ۶ هفته در نظر گرفته میشود.
این فاصله به پزشک فرصت میدهد واکنش بدن و میزان کاهش درد را ارزیابی کند.
برخی پزشکان برای آرتروز زانو، پروتکل هر ۳ تا ۴ هفته یکبار را انتخاب میکنند.
با این حال، تصمیم نهایی همیشه باید بر اساس معاینه، شرح حال و گاهی تصویربرداری باشد.
جدول تعداد جلسات PRP زانو بر اساس وضعیت بیمار
| وضعیت زانو | تعداد جلسات رایج | فاصله تقریبی جلسات | توضیح |
|---|---|---|---|
| آرتروز خفیف | ۱ تا ۲ جلسه | ۳ تا ۴ هفته | در بسیاری از بیماران پاسخ مناسب دیده میشود |
| آرتروز متوسط | ۲ تا ۳ جلسه | ۲ تا ۴ هفته | برای تقویت اثر ترمیمی شایعتر است |
| درد مزمن مقاوم | ۳ جلسه | ۳ تا ۶ هفته | نیاز به پیگیری دقیقتر دارد |
| آسیبهای تاندونی یا لیگامانی خفیف | ۱ تا ۲ جلسه | ۲ تا ۴ هفته | بسته به محل و شدت آسیب |
| آرتروز شدید | متغیر | متغیر | PRP ممکن است کمککننده باشد، اما همیشه کافی نیست |
بعد از چند جلسه اثر پیآرپی زانو مشخص میشود؟
یکی از مهمترین نکاتی که باید بدانید این است که اثر PRP معمولاً فوری نیست.
برخلاف تزریقهای مسکن، پیآرپی با تحریک ترمیم عمل میکند و زمان میخواهد.
اغلب بیماران این روند را تجربه میکنند:
- در چند روز اول، کمی درد یا احساس سنگینی در زانو طبیعی است
- از ۲ تا ۶ هفته بعد، بهبود تدریجی شروع میشود
- نتیجه بهتر معمولاً تا ۶ تا ۱۲ هفته واضحتر میشود
- در بعضی بیماران، اثر کامل حتی چند ماه زمان میبرد
پس اگر بعد از یک جلسه هنوز تغییر چشمگیری احساس نکردهاید، لزوماً به معنی بیاثر بودن درمان نیست.
از کجا بفهمیم یک جلسه کافی بوده یا نه؟
پزشک معمولاً با بررسی چند معیار تصمیم میگیرد که جلسه بعدی نیاز هست یا خیر:
- میزان کاهش درد
- بهتر شدن راه رفتن و بالا رفتن از پله
- کاهش خشکی مفصل
- بهتر شدن دامنه حرکتی
- نتیجه معاینه فیزیکی در ویزیت بعدی
اگر بعد از جلسه اول بهبود خوبی ایجاد شده باشد، ممکن است همان یک جلسه کافی باشد.
اما اگر پاسخ ناقص باشد، پزشک جلسه دوم یا سوم را پیشنهاد میکند.
مراقبتهای مهم بعد از پیآرپی زانو
برای اینکه بهترین نتیجه را از تعداد جلسات فعلی بگیرید، این نکات مهماند:
- تا ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول استراحت نسبی داشته باشید
- از فعالیت شدید و ورزش سنگین برای چند روز پرهیز کنید
- داروهای ضدالتهاب مانند ایبوپروفن یا دیکلوفناک را فقط با نظر پزشک مصرف کنید
- از کمپرس و مراقبتهای توصیهشده پزشک استفاده کنید
- برنامه فیزیوتراپی یا تمرینات اصلاحی را جدی بگیرید
کارهایی که نتیجه PRP را بهتر میکنند
- کاهش وزن در صورت اضافهوزن
- تقویت عضلات اطراف زانو
- اصلاح الگوی راه رفتن و فعالیت
- پیگیری منظم با پزشک
- کنترل بیماریهای زمینهای مثل دیابت
آیا PRP زانو برای همه بیماران مناسب است؟
خیر. هرچند PRP برای بسیاری از بیماران مبتلا به آرتروز خفیف تا متوسط یا برخی آسیبهای بافت نرم مفید است، اما برای همه بهترین گزینه نیست.
مثلاً در این شرایط باید ارزیابی دقیقتری انجام شود:
- آرتروز بسیار شدید با تخریب زیاد مفصل
- عفونت فعال
- برخی اختلالات خونی
- مصرف بعضی داروهای خاص
- مشکلات جدی انعقادی
به همین دلیل، تعداد جلسات PRP را نمیتوان بدون معاینه و تشخیص دقیق تعیین کرد.